Muziek : Instrumentenbouw - Academische bachelor

 

Algemene info


Deze afstudeerrichting wil de morfologie van de muziekinstrumenten bestuderen in functie van de bouw, de reconstructie en het behoud van deze fascinerende artefacten.
De opleiding wil ingaan tegen de tendens tot uniformisering en de oneindige klankmogelijkheden van akoestische instrumenten exploreren.
Ze doet dit bovendien in het belang van de uitvoeringspraktijk van oude, maar evengoed van nieuwe muziek.


Tijdens de bachelorjaren worden middels het bouwen van vrij eenvoudige instrumenten uit diverse disciplines (o.m. een hakkebord of psalterium, barokgitaar, viola da gamba, cornetto, …) de verschillende technieken aangeleerd.
Gaandeweg kan de student zich dan specialiseren in strijk-, tokkel-, blaas- of klavierinstrumenten.
In de masterjaren komt ook experimentele instrumentenbouw aan bod, evenals een initiatie in de conservatie en restauratie van muziekinstrumenten.
Ook musiceren is belangrijk in het curriculum.
De student leert instrumenten bespelen en tevens worden de gebouwde instrumenten tijdens het academiejaar door muziekstudenten, en tijdens de eindexamens door professionele gerenommeerde musici en gevestigde bouwers getest, gewikt en gewogen.
Tijdens de masterjaren doen we ook aan experimentele instrumentenbouw en besteden we aandacht aan conservatie en restauratie van instrumenten.  


Aanvullende info:

Hogeschool Gent - Campus Grote Sikkel


Studiepunten

180 (bachelor) + 120 (master)

Muziek : Instrumentenbouw - Academische bachelor

Algemene info


Deze afstudeerrichting wil de morfologie van de muziekinstrumenten bestuderen in functie van de bouw, de reconstructie en het behoud van deze fascinerende artefacten.
De opleiding wil ingaan tegen de tendens tot uniformisering en de oneindige klankmogelijkheden van akoestische instrumenten exploreren.
Ze doet dit bovendien in het belang van de uitvoeringspraktijk van oude, maar evengoed van nieuwe muziek.


Tijdens de bachelorjaren worden middels het bouwen van vrij eenvoudige instrumenten uit diverse disciplines (o.m. een hakkebord of psalterium, barokgitaar, viola da gamba, cornetto, …) de verschillende technieken aangeleerd.
Gaandeweg kan de student zich dan specialiseren in strijk-, tokkel-, blaas- of klavierinstrumenten.
In de masterjaren komt ook experimentele instrumentenbouw aan bod, evenals een initiatie in de conservatie en restauratie van muziekinstrumenten.
Ook musiceren is belangrijk in het curriculum.
De student leert instrumenten bespelen en tevens worden de gebouwde instrumenten tijdens het academiejaar door muziekstudenten, en tijdens de eindexamens door professionele gerenommeerde musici en gevestigde bouwers getest, gewikt en gewogen.
Tijdens de masterjaren doen we ook aan experimentele instrumentenbouw en besteden we aandacht aan conservatie en restauratie van instrumenten.  


Aanvullende info:

Hogeschool Gent - Campus Grote Sikkel


Studiepunten

180 (bachelor) + 120 (master)

Bijzondere toelatingsvoorwaarden

Slagen in een artistieke toegangsproef. 

 

Taal

TOELATINGSVOORWAARDEN

Je wordt rechtstreeks toegelaten als je in het bezit bent van één van onderstaande diploma's:

  • een diploma van secundair onderwijs;
  • een diploma van het vroegere hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan;
  • een diploma van het vroegere hoger onderwijs voor sociale promotie (met uitzondering van het Getuigschrift Pedagogische Bekwaamheid);
  • een buitenlands diploma of getuigschrift dat gelijkwaardig verklaard is met één van bovenstaande.

    Uitzonderingen:
  • Er is een toelatingsproef voor de bacheloropleidingen in de studiegebieden Geneeskunde en Tandheelkunde (info: toelatingsexamenartstandarts.be);
  • Er zijn bekwaamheidsproeven (artistieke toelatingsproeven) om toegelaten te worden tot de opleidingen in de studiegebieden 'Audiovisuele en beeldende kunst' en 'Muziek en podiumkunsten'.
  • Er is een verplichte niet bindende toelatingsproef voor de bacheloropleidingen Ingenieurswetenschappen en Ingenieurswetenschappen-Architectuur en Diergeneeskunde.

Afwijkende toelatingsvoorwaarden:
De onderwijsinstellingen hebben een reglement moeten opstellen voor kandidaten die niet aan de algemene toelatingsvoorwaarden voldoen.
Dit reglement kan je bij de instelling van je keuze opvragen.
De afwijkende toelatingsvoorwaarden kunnen gebaseerd zijn op:
1. humanitaire redenen;
2. medische, psychische of sociale redenen ;
3. het algemeen niveau van de kandidaat, getoetst op de door het instellingsbestuur bepaalde wijze (bv. een gesprek, een proef, ..).
Weet wel dat dergelijke toelating niet gelijkgesteld is aan het diploma secundair onderwijs!!  

Extra taalvoorwaarden voor internationale studenten

De onderwijsinstellingen kunnen het slagen in een examen in de onderwijstaal opleggen als toelatingseis voor houders van een buitenlands diploma.
Meer info vind u bij de organiserende onderwijsinstellingen en onder het tabblaadje 'International students'.

Situering

Opleiding: Muziek 

Afstudeerrichting: Instrumentenbouw

Studieniveau: Academische bachelor - HO

Specificatie: Bachelor of Arts

Studiegebied: Muziek en Podiumkunsten

Belangstellingsdomeinen: Muziek,

Schoolvakken SO: Cultuurwetenschappen, Esthetica, Expressie, Kunstgeschiedenis, Muziekleer, Zang,

Andere Afstudeerrichtingen

De andere afstudeerrichtingen binnen Muziek zijn:

Muziek : Compositie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Directie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Instrument/Zang (Academische bachelor - HO)
Muziek : Jazz/Lichte muziek (Academische bachelor - HO)
Muziek : Muziekpedagogie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Muziektheorie/Schriftuur (Academische bachelor - HO)
Muziek : Muziektherapie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Scheppende muziek (Academische bachelor - HO)
Muziek : Uitvoerende muziek (Academische bachelor - HO)

Vervolgopleidingen


een masteropleiding

Na een academisch gerichte bacheloropleiding ga je normalerwijze een masteropleiding volgen. Een master omvat minstens 60 studiepunten. Masters zijn altijd academisch gericht, maar kunnen ook een professionele gerichtheid hebben. Onderwijskiezer vermeldt hier de masters van het studiegebied van deze opleiding. Let wel dat je niet automatisch in al deze masters toegelaten wordt! Het kan zijn dat je eerst een voorbereidingsprogramma moet volgen.

Masteropleidingen binnen dit studiegebied



























een postgraduaat

Verder studeren kan ook in een postgraduaat. Dit is een opleiding van minstens 20 studiepunten.. Het geeft recht op een getuigschrift. Bedoeling is: verdere professionele vorming, verbreding of verdieping van de reeds verworven competenties.  Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten. De toelating tot een postgraduaat verschilt per opleiding. Raadpleeg de toelatingsvoorwaarden per opleiding.


een bachelor-na-bacheloropleiding (Ba-na-Ba)

Verder studeren kan ook in een Ba-na-Ba. Dit is een verdere specialisatie, aansluitend op je basisopleiding en omvat minstens 60 studiepunten. Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten. De toelatingsvoorwaarden kunnen verschillen per opleiding.


een verkorte bachelor/master

Wanneer je een andere bachelor/master wilt behalen, kan dat soms via een verkort traject. Je behaalt dan het diploma op kortere termijn. De verkorte bachelor/master leidt naar een volwaardig bachelor-/masterdiploma.
Voor informatie over je mogelijkheden kan je terecht bij de onderwijsinstellingen.

Mits het volgen van een voorbereidingsprogramma zijn er waarschijnlijk nog andere opleidingen mogelijk. De mogelijkheden hangen af van je vooropleiding, EVC’s, EVK’s ... Contacteer de instellingen voor hoger onderwijs voor concrete informatie.


na- of bijscholingen

Hogescholen en universiteiten hebben doorgaans ook een aanbod van diverse na- of bijscholingen. Informatie hierover vind je niet op Onderwijskiezer, maar bij de onderwijsinstelling.

Instellingen

Hoogpoort 64  9000 Gent
09 269 20 00    


Beroepsuitwegen

Deze beschrijving veronderstelt dat je het masterniveau hebt behaald.

Het beroepenveld van musici is versnipperd: scheppend musicus, uitvoerend musicus, instrumentenbouwer, cultuurfunctionaris, muziekrecensent, leraar, ...
De meeste musici zijn gelijktijdig werkzaam in uiteenlopende beroepen.
De afgestudeerden van alle afstudeerrichtingen en specialisaties, zijn in staat om de eigen artistieke verwezenlijkingen en opvattingen met betrekking tot hun vakgebied en die van anderen, te analyseren, te duiden en te beoordelen.
De afgestudeerden, Master of Arts in de muziek, afstudeerrichting instrumentenbouw, zijn bovendien in staat om: - vanuit een persoonlijke artistieke visie een artistiek concept te ontwikkelen om een hoogstaand muziekinstrument te bouwen - zelfstandig onderzoek te verrichten op het niveau van een beginnend kunstenaar/instrumentenbouwer.

Hier een overzicht van mogelijke aansluitende beroepen uit de beroependatabase van onderwijskiezer. 
Er kunnen steeds nog andere mogelijkheden zijn.
Klik op een beroep voor meer informatie.

Mogelijke beroepen

Muziekinstrumentenbouwer-hersteller
Muzikant

Studierendement

Studierichting 3e graad SO Aantal studenten Participatie-
graad
Gemiddeld
SR
SR
0%
SR
1-24%
SR
25-49%
SR
50-84%
SR
85-100%
SR
nvt
Humane wetenschappen (ASO) 51 0,20% 81,99% 1 1 2 12 31 4
Latijn-moderne talen (ASO) 54 0,62% 90,84% 2 10 42
Latijn-wiskunde (ASO) 56 0,48% 96,71% 1 2 52 1
Muziek (KSO) 297 49,42% 86,75% 3 9 6 65 209 5
Wetenschappen-wiskunde (ASO) 58 0,16% 89,19% 4 1 4 48 1

Per bacheloropleiding die je kan volgen in het hoger onderwijs kan je hier bekijken wat de resultaten zijn van afgestudeerden uit verschillende studierichtingen uit het secundair onderwijs. De resultaten geven weer voor welk deel van de opleiding de studenten slaagden in hun eerste jaar hoger onderwijs. Dit wordt het studierendement genoemd en wordt uitgedrukt als een percentage. De berekeningen gebeurden op basis van de studiekeuzes die leerlingen in Vlaanderen maakten in de voorbije jaren.

Om te weten hoe goed leerlingen het doen in het eerste jaar hoger onderwijs kijkt men naar het studierendement. Onderstaande tabel geeft het studierendement (SR) in het eerste jaar van het hoger onderwijs weer van studenten uit een secundaire studierichting. Dit is de verhouding van het aantal verworven studiepunten (waarvoor geslaagd) t.o.v. het aantal opgenomen studiepunten (waarvoor ingeschreven). Dit percentage wordt weergegeven in 5 categorieën: 0%, 1-24%, 25-49%, 50-84% en 85-100%.
Vb. De tabel geeft ook het gewogen gemiddeld studierendement weer. Daarbij weegt een student zwaarder door naarmate hij meer studiepunten heeft opgenomen. Vb. Een gemiddeld SR van 68% = de studenten uit een secundaire studierichting zijn samen geslaagd voor 68% van de studiepunten waarvoor ze zich hadden ingeschreven. Hoe hoger het gemiddeld SR hoe beter de studenten uit deze secundaire studierichting het gemiddeld doen in een bepaalde bachelor.

Er wordt alleen rekening gehouden met jongeren die zich:

  • ONMIDDELLIJK (= zonder onderbreking) na het secundair onderwijs,
  • VOOR HET EERST inschrijven in een academische of professionele bachelor,
  • met een DIPLOMACONTRACT,
  • aan een Vlaamse universiteit of hogeschool.

Secundaire studierichting: de studierichting in het Secundair onderwijs waarvoor het diploma behaald werd .
Opleiding Hoger onderwijs: : de professionele of academische bachelor waarin men zich voor het eerst inschrijft na het Secundair onderwijs.
Aantal studenten: het aantal leerlingen uit een secundaire studierichting dat zich inschreef in een bepaalde bacheloropleiding van het hoger onderwijs.
Participatiegraad: het % studenten t.o.v. van alle afgestudeerden (uit een secundaire studierichting) dat zich ingeschreven heeft in deze opleiding van het hoger onderwijs.

Enkel wanneer een voldoende aantal leerlingen (=30) uit een deze secundaire studierichting voor een bepaalde bachelor kiest, worden de cijfers weergegeven.
Opgelet: deze cijfers hebben betrekking op gemiddelden en geven geen oorzakelijk verband weer tussen de studiekeuze in het secundair onderwijs en het studierendement in het hoger onderwijs.

extra info over studierendement



bron: Ministerie van Onderwijs en Vorming


Gegevens bijgewerkt tot 03-02-2017

Muziek : Instrumentenbouw - Academische bachelor

Algemene info


Deze afstudeerrichting wil de morfologie van de muziekinstrumenten bestuderen in functie van de bouw, de reconstructie en het behoud van deze fascinerende artefacten.
De opleiding wil ingaan tegen de tendens tot uniformisering en de oneindige klankmogelijkheden van akoestische instrumenten exploreren.
Ze doet dit bovendien in het belang van de uitvoeringspraktijk van oude, maar evengoed van nieuwe muziek.


Tijdens de bachelorjaren worden middels het bouwen van vrij eenvoudige instrumenten uit diverse disciplines (o.m. een hakkebord of psalterium, barokgitaar, viola da gamba, cornetto, …) de verschillende technieken aangeleerd.
Gaandeweg kan de student zich dan specialiseren in strijk-, tokkel-, blaas- of klavierinstrumenten.
In de masterjaren komt ook experimentele instrumentenbouw aan bod, evenals een initiatie in de conservatie en restauratie van muziekinstrumenten.
Ook musiceren is belangrijk in het curriculum.
De student leert instrumenten bespelen en tevens worden de gebouwde instrumenten tijdens het academiejaar door muziekstudenten, en tijdens de eindexamens door professionele gerenommeerde musici en gevestigde bouwers getest, gewikt en gewogen.
Tijdens de masterjaren doen we ook aan experimentele instrumentenbouw en besteden we aandacht aan conservatie en restauratie van instrumenten.  


Aanvullende info:

Hogeschool Gent - Campus Grote Sikkel


Studiepunten

180 (bachelor) + 120 (master)

Bijzondere toelatingsvoorwaarden

Slagen in een artistieke toegangsproef. 

 

Taal

TOELATINGSVOORWAARDEN

Je wordt rechtstreeks toegelaten als je in het bezit bent van één van onderstaande diploma's:

  • een diploma van secundair onderwijs;
  • een diploma van het vroegere hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan;
  • een diploma van het vroegere hoger onderwijs voor sociale promotie (met uitzondering van het Getuigschrift Pedagogische Bekwaamheid);
  • een buitenlands diploma of getuigschrift dat gelijkwaardig verklaard is met één van bovenstaande.

    Uitzonderingen:
  • Er is een toelatingsproef voor de bacheloropleidingen in de studiegebieden Geneeskunde en Tandheelkunde (info: toelatingsexamenartstandarts.be);
  • Er zijn bekwaamheidsproeven (artistieke toelatingsproeven) om toegelaten te worden tot de opleidingen in de studiegebieden 'Audiovisuele en beeldende kunst' en 'Muziek en podiumkunsten'.
  • Er is een verplichte niet bindende toelatingsproef voor de bacheloropleidingen Ingenieurswetenschappen en Ingenieurswetenschappen-Architectuur en Diergeneeskunde.

Afwijkende toelatingsvoorwaarden:
De onderwijsinstellingen hebben een reglement moeten opstellen voor kandidaten die niet aan de algemene toelatingsvoorwaarden voldoen.
Dit reglement kan je bij de instelling van je keuze opvragen.
De afwijkende toelatingsvoorwaarden kunnen gebaseerd zijn op:
1. humanitaire redenen;
2. medische, psychische of sociale redenen ;
3. het algemeen niveau van de kandidaat, getoetst op de door het instellingsbestuur bepaalde wijze (bv. een gesprek, een proef, ..).
Weet wel dat dergelijke toelating niet gelijkgesteld is aan het diploma secundair onderwijs!!  

Extra taalvoorwaarden voor internationale studenten

De onderwijsinstellingen kunnen het slagen in een examen in de onderwijstaal opleggen als toelatingseis voor houders van een buitenlands diploma.
Meer info vind u bij de organiserende onderwijsinstellingen en onder het tabblaadje 'International students'.

Situering

Opleiding: Muziek 

Afstudeerrichting: Instrumentenbouw

Studieniveau: Academische bachelor - HO

Specificatie: Bachelor of Arts

Studiegebied: Muziek en Podiumkunsten

Belangstellingsdomeinen: Muziek,

Schoolvakken SO: Cultuurwetenschappen, Esthetica, Expressie, Kunstgeschiedenis, Muziekleer, Zang,

Andere Afstudeerrichtingen

De andere afstudeerrichtingen binnen Muziek zijn:

Muziek : Compositie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Directie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Instrument/Zang (Academische bachelor - HO)
Muziek : Jazz/Lichte muziek (Academische bachelor - HO)
Muziek : Muziekpedagogie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Muziektheorie/Schriftuur (Academische bachelor - HO)
Muziek : Muziektherapie (Academische bachelor - HO)
Muziek : Scheppende muziek (Academische bachelor - HO)
Muziek : Uitvoerende muziek (Academische bachelor - HO)

Vervolgopleidingen


een masteropleiding

Na een academisch gerichte bacheloropleiding ga je normalerwijze een masteropleiding volgen. Een master omvat minstens 60 studiepunten. Masters zijn altijd academisch gericht, maar kunnen ook een professionele gerichtheid hebben. Onderwijskiezer vermeldt hier de masters van het studiegebied van deze opleiding. Let wel dat je niet automatisch in al deze masters toegelaten wordt! Het kan zijn dat je eerst een voorbereidingsprogramma moet volgen.

Masteropleidingen binnen dit studiegebied



























een postgraduaat

Verder studeren kan ook in een postgraduaat. Dit is een opleiding van minstens 20 studiepunten.. Het geeft recht op een getuigschrift. Bedoeling is: verdere professionele vorming, verbreding of verdieping van de reeds verworven competenties.  Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten. De toelating tot een postgraduaat verschilt per opleiding. Raadpleeg de toelatingsvoorwaarden per opleiding.


een bachelor-na-bacheloropleiding (Ba-na-Ba)

Verder studeren kan ook in een Ba-na-Ba. Dit is een verdere specialisatie, aansluitend op je basisopleiding en omvat minstens 60 studiepunten. Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten. De toelatingsvoorwaarden kunnen verschillen per opleiding.


een verkorte bachelor/master

Wanneer je een andere bachelor/master wilt behalen, kan dat soms via een verkort traject. Je behaalt dan het diploma op kortere termijn. De verkorte bachelor/master leidt naar een volwaardig bachelor-/masterdiploma.
Voor informatie over je mogelijkheden kan je terecht bij de onderwijsinstellingen.

Mits het volgen van een voorbereidingsprogramma zijn er waarschijnlijk nog andere opleidingen mogelijk. De mogelijkheden hangen af van je vooropleiding, EVC’s, EVK’s ... Contacteer de instellingen voor hoger onderwijs voor concrete informatie.


na- of bijscholingen

Hogescholen en universiteiten hebben doorgaans ook een aanbod van diverse na- of bijscholingen. Informatie hierover vind je niet op Onderwijskiezer, maar bij de onderwijsinstelling.

Instellingen

Hoogpoort 64  9000 Gent
09 269 20 00    


Beroepsuitwegen

Deze beschrijving veronderstelt dat je het masterniveau hebt behaald.

Het beroepenveld van musici is versnipperd: scheppend musicus, uitvoerend musicus, instrumentenbouwer, cultuurfunctionaris, muziekrecensent, leraar, ...
De meeste musici zijn gelijktijdig werkzaam in uiteenlopende beroepen.
De afgestudeerden van alle afstudeerrichtingen en specialisaties, zijn in staat om de eigen artistieke verwezenlijkingen en opvattingen met betrekking tot hun vakgebied en die van anderen, te analyseren, te duiden en te beoordelen.
De afgestudeerden, Master of Arts in de muziek, afstudeerrichting instrumentenbouw, zijn bovendien in staat om: - vanuit een persoonlijke artistieke visie een artistiek concept te ontwikkelen om een hoogstaand muziekinstrument te bouwen - zelfstandig onderzoek te verrichten op het niveau van een beginnend kunstenaar/instrumentenbouwer.

Hier een overzicht van mogelijke aansluitende beroepen uit de beroependatabase van onderwijskiezer. 
Er kunnen steeds nog andere mogelijkheden zijn.
Klik op een beroep voor meer informatie.

Mogelijke beroepen

Muziekinstrumentenbouwer-hersteller
Muzikant

Studierendement

Studierichting 3e graad SO Aantal studenten Participatie-
graad
Gemiddeld
SR
SR
0%
SR
1-24%
SR
25-49%
SR
50-84%
SR
85-100%
SR
nvt
Humane wetenschappen (ASO) 51 0,20% 81,99% 1 1 2 12 31 4
Latijn-moderne talen (ASO) 54 0,62% 90,84% 2 10 42
Latijn-wiskunde (ASO) 56 0,48% 96,71% 1 2 52 1
Muziek (KSO) 297 49,42% 86,75% 3 9 6 65 209 5
Wetenschappen-wiskunde (ASO) 58 0,16% 89,19% 4 1 4 48 1

Per bacheloropleiding die je kan volgen in het hoger onderwijs kan je hier bekijken wat de resultaten zijn van afgestudeerden uit verschillende studierichtingen uit het secundair onderwijs. De resultaten geven weer voor welk deel van de opleiding de studenten slaagden in hun eerste jaar hoger onderwijs. Dit wordt het studierendement genoemd en wordt uitgedrukt als een percentage. De berekeningen gebeurden op basis van de studiekeuzes die leerlingen in Vlaanderen maakten in de voorbije jaren.

Om te weten hoe goed leerlingen het doen in het eerste jaar hoger onderwijs kijkt men naar het studierendement. Onderstaande tabel geeft het studierendement (SR) in het eerste jaar van het hoger onderwijs weer van studenten uit een secundaire studierichting. Dit is de verhouding van het aantal verworven studiepunten (waarvoor geslaagd) t.o.v. het aantal opgenomen studiepunten (waarvoor ingeschreven). Dit percentage wordt weergegeven in 5 categorieën: 0%, 1-24%, 25-49%, 50-84% en 85-100%.
Vb. De tabel geeft ook het gewogen gemiddeld studierendement weer. Daarbij weegt een student zwaarder door naarmate hij meer studiepunten heeft opgenomen. Vb. Een gemiddeld SR van 68% = de studenten uit een secundaire studierichting zijn samen geslaagd voor 68% van de studiepunten waarvoor ze zich hadden ingeschreven. Hoe hoger het gemiddeld SR hoe beter de studenten uit deze secundaire studierichting het gemiddeld doen in een bepaalde bachelor.

Er wordt alleen rekening gehouden met jongeren die zich:

  • ONMIDDELLIJK (= zonder onderbreking) na het secundair onderwijs,
  • VOOR HET EERST inschrijven in een academische of professionele bachelor,
  • met een DIPLOMACONTRACT,
  • aan een Vlaamse universiteit of hogeschool.

Secundaire studierichting: de studierichting in het Secundair onderwijs waarvoor het diploma behaald werd .
Opleiding Hoger onderwijs: : de professionele of academische bachelor waarin men zich voor het eerst inschrijft na het Secundair onderwijs.
Aantal studenten: het aantal leerlingen uit een secundaire studierichting dat zich inschreef in een bepaalde bacheloropleiding van het hoger onderwijs.
Participatiegraad: het % studenten t.o.v. van alle afgestudeerden (uit een secundaire studierichting) dat zich ingeschreven heeft in deze opleiding van het hoger onderwijs.

Enkel wanneer een voldoende aantal leerlingen (=30) uit een deze secundaire studierichting voor een bepaalde bachelor kiest, worden de cijfers weergegeven.
Opgelet: deze cijfers hebben betrekking op gemiddelden en geven geen oorzakelijk verband weer tussen de studiekeuze in het secundair onderwijs en het studierendement in het hoger onderwijs.

extra info over studierendement



bron: Ministerie van Onderwijs en Vorming


Gegevens bijgewerkt tot 03-02-2017