Graduaatsopleidingen vanaf 2019-2020

Beschrijving

Vanaf september 2019 spreekt men over graduaatsopleidingen* in plaats van over HBO5-opleidingen. 

Graduaatsopleidingen behoren tot het hoger onderwijs en zijn erg praktijkgericht. Ze bereiden voor op een welbepaald beroep en richten zich op de arbeidsmarkt.

Ze zijn minder theoretisch dan (professionele) bacheloropleidingen. Graduaten zijn sterk gericht op werkplekleren: het aanleren en toepassen van competenties in reële werksituaties. De theorie staat altijd in functie van de praktijk.

Qua niveau situeert de graduaatsopleiding zich tussen het secundair onderwijs (niveau 4) en een bacheloropleiding (niveau 6) in.  Binnen de Vlaamse kwalificatiestructuur krijgen ze niveau 5.  

Elke graduaatsopleiding wordt uitgedrukt in studiepunten. Zij geven de omvang van de opleiding weer. Er zijn graduaatsopleidingen van 90 of 120 studiepunten.

Je zal je diploma van gegradueerde kunnen behalen in een opleiding binnen één van volgende studiegebieden:

  • Architectuur
  • Audiovisuele en beeldende kunst (enkel aan een School of Arts)
  • Biotechniek
  • Gezondheidszorg
  • Gecombineerde studiegebieden (= studierichtingen die in meer dan 1 studiegebied ondergebracht worden)
  • Handelswetenschappen en bedrijfskunde
  • Industriële wetenschappen en technologie
  • Muziek en podiumkunsten (enkel aan een School of Arts)
  • Nautische wetenschappen (enkel aan de Hogere Zeevaartschool)
  • Onderwijs
  • Sociaal-agogisch werk

Niet alle graduaatsopleidingen zullen al vanaf het academiejaar 2019-2020 worden aangeboden.  In de toekomst zullen er steeds meer worden aangevraagd en erkend. 
 

* Uitzondering hierop is het hoger beroepsonderwijs Verpleegkunde. Dit wordt nog steeds HBO5-Verpleegkunde genoemd. 


Welke opleidingen kan je volgen in de verschillende studiegebieden?

Je zal je diploma van gegradueerde kunnen behalen in een opleiding binnen één van volgende studiegebieden:

Architectuur

  • (nog geen opleidingen)

Audiovisuele en beeldende kunst (enkel aan een School of Arts)

  • (nog geen opleidingen)

Biotechniek

Gezondheidszorg

Gecombineerde studiegebieden (= studierichtingen die in meer dan 1 studiegebied ondergebracht worden)

Handelswetenschappen en bedrijfskunde

Industriële wetenschappen en technologie

Muziek en podiumkunsten (enkel aan een School of Arts)

  • (nog geen opleidingen)

Nautische wetenschappen (enkel aan de Hogere Zeevaartschool)

  • (nog geen opleidingen)

Onderwijs

Sociaal-agogisch werk

*  HBO5 Verpleegkunde wordt door de hogescholen ondergebracht in het studiegebied ‘Gezondheidszorg’, ook al is deze opleiding het resultaat van een samenwerkingsverband tussen een secundaire school en een hogeschool.


Voor wie?

Om met een graduaatsopleiding te kunnen starten, heb je een diploma secundair onderwijs (SO) nodig of een daarmee gelijkgesteld getuigschrift.  

Welke zijn deze gelijkgestelde getuigschriften?

  • een studiegetuigschrift van het tweede leerjaar van de derde graad van het secundair onderwijs (BSO) dat minstens drie jaar behaald is;
  • een diploma van het secundair onderwijs;
  • een certificaat van een opleiding van het secundair onderwijs voor sociale promotie van minimum 900 lestijden
  • een certificaat van een opleiding van het secundair volwassenenonderwijs van minimum 900 lestijden;
  • een certificaat van het hoger beroepsonderwijs van minimum 900 lestijden;
  • een diploma van het hoger onderwijs voor sociale promotie;
  • een diploma van het hoger beroepsonderwijs;
  • een diploma van het hoger onderwijs van het korte type met volledig leerplan;
  • een diploma van bachelor of master;
  • een studiebewijs dat krachtens een wettelijke norm, een Europese richtlijn of een internationale overeenkomst wordt erkend als gelijkwaardig met één van de voorgaande diploma's.

Je hebt geen (gelijkgesteld) diploma SO op zak maar je bent ouder dan 18 jaar? 
Dan moet je slagen in een toelatingsproef. 
Het doel van de toelatingsproef is testen of je voldoende basiskennis en –vaardigheden hebt om een graduaatsopleiding te starten. De proef gaat over woordenschat, begrijpend lezen, rekenen en numeriek redeneren. De inschrijving is verplicht. Je krijgt 1 kans per academiejaar, en een positief resultaat is 5 jaar geldig per associatie.

Als je slaagt in je toelatingsproef ontvang je een toelatingsbewijs om te starten in een graduaatsopleiding dat geldig is bij alle instellingen van de associatie.

Als je je graduaatsopleiding combineert met een ‘aanvullende algemene vorming’ in een Centrum voor Volwassenenonderwijs, kan je bijkomend je diploma SO behalen.

Graduaatsopleidingen richten zich op een brede doelgroep:

  • jongeren die hun SO hebben afgerond
  • studenten die voor flexibel en praktijkgericht onderwijs kiezen
  • werkzoekenden die opnieuw willen studeren om bv. hun jobkansen te vergroten
  • mensen met werkervaring die zichzelf willen heroriënteren naar een andere beroepssector.Zij kunnen bvb. opteren voor trajecten voor werkstudenten.
  • studenten kunnen ook overstappen van een bachelor naar een graduaatsopleiding en  hun behaalde studiepunten inzetten
  • jongeren zonder diploma SO die toch een studiebewijs willen behalen

Organisatie van Graduaatsopleidingen (vanaf 1 september 2019)

Graduaatsopleidingen zijn meestal modulair opgebouwd, met veel stage en werkplekleren.

Werkplekleren

Je leert letterlijk al doende op de werkvloer. De theorie die je krijgt op de schoolbanken staat altijd in functie van de praktijk. 
Minimum 1/3 van je opleidingstijd gaat naar werkplekleren. Het is een fundamenteel  onderdeel van de graduaatsopleiding.

Lesmomenten

De opleidingen kunnen overdag, ’s avonds of in het weekend georganiseerd worden. Of in een combinatie hiervan.

Flexibel

Meestal ben je  niet verplicht om je voor een volledig studiepakket/ jaar in te schrijven. 
Vaak kan je dit per vak of module. 

Voor sommige modules is afstandsonderwijs mogelijk en de meeste opleidingen kunnen gecombineerd worden met een (deeltijdse) job. In dat geval kan de student kiezen voor een traject als werkstudent.

De meeste opleidingen starten in september, maar sommige kan je ook aanvatten op 1 februari. Informeer je daarover bij de hogescholen.

Studieduur

De studieduur van graduaatsopleidingen kan nogal verschillen en hangt onder meer af van het traject dat je volgt. Zo kunnen studenten in een voltijds traject hun studie sneller afwerken. 
Een voltijds traject zal gemiddeld anderhalf tot twee jaar duren.

Lesplaats?

Bij de start van het schooljaar 2019-2020 verhuizen alle graduaatsopleidingen van de CVO’s naar de hogeschool. 


Wat behaal ik na een graduaatsopleiding?

Bij het succesvol afronden van je opleiding, behaal je je diploma van Gegradueerde. Een erkend  en volwaardig hoger onderwijs diploma. 
De internationale term hiervoor is: 'Associate degree'.


Kostprijs?

Je betaalt inschrijvingsgeld maar krijgt toegang tot studentenvoorzieningen en studietoelagen.

Inschrijvingsgeld?

Dit wordt op dezelfde manier berekend als voor de bacheloropleidingen. Hoeveel je betaalt hangt af van je studentenstatuut  (al dan niet recht op een studiebeurs ) en van het aantal studiepunten waarvoor je inschrijft. 
Soms dien je ook een klein bedrag te betalen voor het  gebruik van bvb. de digitale leeromgeving. 
Studietoelage?

Nieuw is dat je in aanmerking kan komen voor  een studietoelage (vaak studiebeurs genoemd) en kan genieten van de studentenvoorzieningen ( vb. studielening) voor studenten hoger onderwijs.  Informeer je bij je hogeschool of kijk op de website www.centenvoorstudenten.be voor actuele informatie hieromtrent.


Wat na een Graduaatsopleiding?

Na een graduaatsopleiding kan je gaan werken of verder studeren aan een bacheloropleiding.

Werken?

Er is een grote vraag vanuit de werkgevers naar werknemers met een degelijke praktijkkennis die een korte arbeidsmarktgerichte opleiding hoger onderwijs hebben gevolgd.

Verder studeren?

Voor veel mensen is  het een brug naar een professioneel bachelordiploma. 
Door volledig tot de hogeschool te behoren, kan de inhoud van graduaatsopleidingen beter aansluiten bij een verwante professionele bachelor.

Je zal dus gemakkelijker via een vervolgtraject kunnen doorstromen en een aansluitend bachelordiploma behalen. Soms kan dat via een verkort traject met vrijstellingen.

De omvang van zo’n (aanvullings)traject verschilt naargelang je vooropleiding en kan verschillen per hogeschool.


Wat als ik vòòr de hervorming al gestart was in een HBO5- opleiding?

Als jij voor 1 september 2019 bent gestart met een HBO5-opleiding, maar je diploma nog  moet behalen zijn er 2 mogelijke scenario’s:

  • Ben jij op 1 september 2019 voor minstens 1/3de van het totaal aantal  lestijden van je ’oude’ HBO5-opleiding geslaagd?
    • Dan kan je t.e.m. academiejaar 2020-2021 je ‘oude’ opleiding verderzetten. 
      Heb je na afloop van dat academiejaar je volledige opleiding nog niet afgerond? 
      Dan wordt je verplicht om over te stappen naar de ‘nieuwe’ graduaatsopleiding. Op basis van de modules die je reeds hebt behaald in je ‘oude’ opleiding kan je vrijstellingen krijgen.
    • Je kan ervoor kiezen om meteen de overstap te maken naar de ‘nieuwe’ opleiding. Ook hier kan je vrijstellingen krijgen voor de vakken waarvoor je reeds geslaagd bent.
  • Ben je op 1 september 2019 voor minder dan 1/3 van het totaal aantal lestijden van je ‘oude’ HBO5-opleiding geslaagd? 
    Dan ben je verplicht om over te stappen naar de ‘nieuwe’ graduaatsopleiding. Je kan vrijstellingen aanvragen op basis van de modules waarin je reeds geslaagd was.

De oude opleidingen zullen uitdoven na 2 jaar. 
In 2019-2020 wordt het ‘oude’ 2e jaar aangeboden op de hogeschool en in 2020-2021 wordt nog het ‘oude’ 3e jaar aangeboden.

De CVO's sluiten een overeenkomst af met de hogeschool over de wijze waarop de cursisten hun gestarte opleiding kunnen afwerken aan de hogeschool.


Wat is het verschil met vroeger?

We vatten de veranderingen voor jou samen in een tabel:

Diploma

Titel: Gegradueerde
uitgereikt door CVO + hogeschool

Titel: Gegradueerde 
afgeleverd door hogeschool

Opleidingen

Bestaande HBO5-opleidingen

Nieuwe opleidingen kunnen worden opgericht

Naam opleiding

Naam HBO5-opleiding

Naam graduaatsopleiding: Sommige namen blijven behouden, andere  veranderen

Inhoud opleiding

 

Wordt hervormd en geactualiseerd

Financieel

Inschrijvingsgeld = een bedrag per lesuur 

Bepaalde cursisten komen in aanmerking voor verminderd inschrijvingsgeld

Geen studietoelage (studiebeurs)

Inschrijvingsgeld = een vast bedrag + een bedrag per opgenomen studiepunt (+ eventueel voor andere diensten).

 

Recht op studietoelage als je aan de voorwaarden voldoet +

 toegang tot studievoorzieningen

Omvang opleiding uitgedrukt in lesuren

Uitgedrukt in studiepunten

Deelnemers

cursisten

hogeschoolstudenten

 

Let op!

In Nederland staat het hoger beroepsonderwijs voor een professionele bachelor. Het Nederlandse HBO komt overeen met onderwijsniveau 6: de bachelor.

In Vlaanderen werd  de afkorting HBO5 geïntroduceerd om duidelijk aan te geven dat opleidingen binnen dit niveau (graduaten en HBO5-Verpleegkunde) overeenkomen met niveau 5 in de Vlaamse kwalificatiestructuur.