Algemene info HO

Soorten hoger onderwijs.

Er bestaan 8 kwalificatieniveaus binnen de Vlaamse Kwalificatiestructuur (VKS). Het hoger onderwijs  situeert zich op volgende niveaus:

 VKS

 

Organiserende instantie

Niveau 5

Hoger beroepsonderwijs of HBO5 /
HBO- Verpleegkunde

Vanaf 1/9/2019: Graduaatsopleiding/HBO5 Verpleegkunde

Hogeschool vanaf 1/9/2019 (momenteel CVO) / Secundaire school
Vanaf 1/9/2019: Hogeschool, Secundaire school

Niveau 6

Professionele Bachelor

Hogeschool / School of Arts

Niveau 6

Academische Bachelor

Universiteit / School of Arts / Hogere Zeevaartschool

Niveau 7

Master

Universiteit / Hogeschool

Niveau 8

Doctor

Universiteit

De Hogere Zeevaartschool is vermeld bij het academisch onderwijs, omdat deze hogeschool naast professioneel onderwijs ook academisch onderwijs organiseert.
In een School of Arts worden Academische en Professionele kunstopleidingen ondergebracht. Het is een aparte structuur binnen de hogescholen.

  • HBO5-opleidingen (Hoger Beroepsonderwijs - 90 of 120 studiepunten)
    Dit zijn opleidingen op niveau 5 van de Vlaamse kwalificatiestructuur 
    Ze bereiden voor op het uitoefenen van een beroep en situeren zich qua niveau net onder de professionele bachelor.
    Ze duren +/- 2 jaar.  
    Het niveau is minder theoretisch dan een bacheloropleiding. Het werkplekleren vormt een belangrijk onderdeel van een HBO5-opleiding en omvat minimaal 1/3 van de studieomvang.
    Het HBO5 omvat 2 soorten opleidingen:
    de hogere opleidingen van het volwassenenonderwijs
    het hoger beroepsonderwijs Verpleegkunde 

    Vanaf 2019-2020 spreken we niet langer over HBO5 opleidingen maar over graduaatsopleidingen. Deze zullen worden aangeboden door hogescholen in plaats van centra voor volwassenenonderwijs (CVO). Er is 1 uitzondering: de opleiding HBO5-Verpleegkunde volg je in een school voor voltijds secundair onderwijs.
  • Bacheloropleidingen (180 studiepunten)
    Bachelor word je na het afronden van een opleiding die normaal gezien 3 academiejaren duurt.
    Er zijn 2 soorten bacheloropleidingen:

    -Een professionele bachelor (PBa) is gericht op de beroepspraktijk. Je leert er de algemene & specifieke kennis en competenties die je nodig hebt om een bepaald beroep uit te oefenen. Na deze opleiding is er altijd een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt.
    De professionele bachelor wordt georganiseerd door de hogescholen.

    -Een academische bachelor (ABa) is een theoretische en wetenschappelijke opleiding, gericht op onderzoek en ontwikkelen van theoretische kennis.
    Het doel is je voor te bereiden op een masteropleiding. 
    De opleiding wordt georganiseerd door de universiteiten (muv de Hogere Zeevaartschool) of door hogescholen in een associatie met een universiteit (kunstopleidingen). Om het onderscheid te kunnen maken met de PBA, kunnen bij de academisch bachelors de specificaties of Arts, of Science, of Laws ..... aan de naam toegevoegd worden.

           De verschillen tussen HBO5, PBa en ABa worden voorgesteld in het schema onderaan de pagina.

  • Masteropleidingen (minstens 60 studiepunten)
    Masters zijn altijd academisch gericht, maar kunnen ook een professionele gerichtheid hebben. Een masteropleiding wordt afgesloten met een masterproef. 
    Naast de universiteiten kunnen ook de hogescholen (in een associatie met een universiteit) masteropleidingen aanbieden.

  • Voortgezette opleidingen:

    -Bachelor-na-bachelor (Banaba)
    Dit is een 2emeestal aansluitende en verdiepende bachelor. Een banaba omvat minstens 60 studiepunten. Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten.

    -Master-na-master (Manama)
    Dit is een 2e meestal aansluitende verdiepende master. Een manama is een omvat minstens 60 studiepunten. Je hoeft er geen leerkrediet voor in te zetten. 

  • Specifieke lerarenopleiding (SLO)
    De specifieke lerarenopleiding leidt tot het diploma van leraar.
    Met dit pedagogisch diploma kan je les geven in de vakken die aansluiten bij je secundaire -, bachelor- of masteropleiding. De opleiding weegt 60 studiepunten ( 30 theorie en 30 praktijk). De SLO kan georganiseerd worden door centra voor volwassenenonderwijs, een hogeschool of universiteit.

    Vanaf 2019-2020 verdwijnt de SLO. De lerarenopleidingen worden hervormd. Op de pagina Leraar worden  informeren we je gedetailleerd over de nieuwe mogelijkheden om leraar te worden vanaf 1/9/2019.
  • Postgraduaten en na- en bijscholingen
    Een postgraduaat is een opleiding van ten minste 20 studiepunten.
    Het doel is de competenties verworven na een eerdere bachelor- of masteropleiding te verbreden en verdiepen.
  • Doctoraatsopleidingen
    Dit is de hoogste graad in de Vlaamse diploma- ranking en wordt behaald aan een universiteit na de openbare verdediging van een proefschrift. De doctoraatsopleiding vormt de onderzoeker die op een zelfstandige wijze een bijdrage dient te leveren aan de ontwikkeling en de groei van de wetenschappelijke kennis.

Voorts bestaan er nog:

  • het Schakelprogramma
    Dat is een overgangsprogramma tussen een professionele bachelor en 1 welbepaalde master in 1 bepaalde instelling.
    Met een studieomvang van ten hoogste 90 studiepunten. De juiste omvang hangt af van de vooropleiding die je volgde en de gekozen master.  Bedoeling is: academische vaardigheden en wetenschappelijk-disciplinaire basiskennis bijbrengen.
    Het levert geen academische graad of diploma op, je hoeft dus ook geen leerkrediet in te zetten.  .
  • het Voorbereidingsprogramma
    Dit programma heeft als doel om een student die een diploma heeft dat geen rechtstreekse toegang biedt tot een bepaalde opleiding, toch voor te bereiden en toe te laten in de opleiding . waarvoor hij/zij zich wil inschrijven
    Het kan je worden opgelegd. Het programma wordt op maat bepaald en hangt af van het inhoudelijk verschil tussen de reeds gevolgde opleiding en de opleiding die je wenst te volgen. Het levert geen academische graad of diploma op, je hoeft er dan ook geen leerkrediet voor in te zetten.  Een voorbereidingsprogramma geeft toegang tot één welbepaalde opleiding in één bepaalde instelling.
  • de Verkorte bachelor/master
    Wanneer je al een bachelor (of master) hebt behaald en bijkomend een andere bachelor (of master) wil behalen, kan dat soms via een verkort traject. Je behaalt dan het diploma op kortere termijn. De verkorte bachelor/master leidt naar een volwaardig diploma.
    Vaak gaat het om vrijstellingen op basis van EVC's/EVK's, maar voor bepaalde opleidingen zijn ook standaard verkorte programma’s uitgetekend.  

Uitroep-teken Dit is de situatie in 2018-2019. In 2019-2020 wijzigt het landschap hoger onderwijs. De veranderingen situeren zich dan vooral op niveau van het HBO5 en de Lerarenopleiding. In de loop van 18-19 zal de info worden aangepast.


Waarin verschillen de verschillende soorten hogere opleidingen van elkaar?

 

 

Hoger Beroepsonderwijs
(HBO5 of HBO-Verpleegkunde)

Professionele Bachelor (PBA)

Academische Bachelor (ABA)

Studiepunten
(duur)

Tussen 90-120 stptn

 

 uitz.Verpleegkunde:3j

180 stptn

+/-3j voltijds studeren

uitz.Verpleegkunde:240, =4j

180 stptn

+/-3j voltijds studeren

Wat?:

-Gericht op een specifiek beroep
-Verhogen arbeidskansen

-Gericht op beroepspraktijk

-Voorbereiding op Master
-Wetenschappelijk onderzoek / vorming in de kunsten
-Eerder gericht op functie dan op beroep

 

 

 

Recht op rechtstreekse toegang tot minstens 1 master

Inhoud

-Zeer praktijkgericht (werkplekleren en/of stages)
-Theorie volledig afgestemd op wat je later nodig hebt om dat specifiek beroep goed uit te kunnen oefenen.
-Niveau is hoger dan SO en lager dan PBa

-Inhoud sluit aan bij leerstof SO
-Theorie  wordt concreet en praktijkgericht behandeld
-Focus op toepassen van de kennis in de praktijk via projectwerk, stage…

-Hoofdzakelijk theorie gebaseerd en gericht  op wetenschappelijk onderzoek
-zelfstudie, leren analyseren, argumenteren en rapporteren,
-minder stage

vakken

-Weinig vakken gericht op brede algemene vorming

 

-Vakken met oog op brede algemene vorming +
-Beroep specifieke leerstof
-Opgedeeld in kleinere pakketten waardoor meer kleinere vakken

-Minder vakken maar verdiepend waardoor grote leerstofpakketten

Grootte lesgroep

Les in kleinere groepen

Les in kleinere groepen

Les in grotere groepen

Organisatie

-Lestempo minder hoog, studeren-op-maat mogelijk
-Vaak combinatie van afstands- en contactonderwijs
-Merendeel modulair flexibel opgebouwd waardoor combinatie werken, gezin, studeren mogelijk

-Lestempo minder hoog en meer gespreid
-Gestructureerd lesgebeuren
-Meer vrijheid dan in het SO maar minder dan aan de universiteit

-Hoog lestempo, geconcentreerd georganiseerd
-Minder structuur, meer vrijheid waardoor zelfstandig van verwerken leerstof nodig is

 

Afstand docent-student

klein

Afstand is kleiner dan in ABA

Afstand is groter

Ondersteuning

Goed uitgebouwde (individuele)
studiebegeleiding

Begeleiding zichtbaar aanwezig
Individuele begeleiding mogelijk

Zelf op zoek gaan naar begeleiding indien gewenst

Vervolgopleidingen na deze studie

-Aanvul-of brugprogramma naar PBa
-Specifieke lerarenopleiding

-Andere PBA
-Ba-na-ba
-Schakelprogramma naar een Master
-Specifieke lerarenopleiding

-Aansluitende masteropleiding
-Niet-aansluitende masteropleiding
(mits voorbereidingsprogramma)
-Andere ABA, al dan niet met studieverkorting.
-Specifieke lerarenopleiding

Toelatings-
voorwaarden

18 j voor 31 december van het jaar van inschrijving
+
Studiegetuigschrift 6 SO dat min. 3j geleden werd behaald of
diploma SO of
certificaat SO voor sociale promotie/certificaat secundair volwassenenonderwijs. Beiden van min. 900 lestijden of

certificaat HBO of
diploma HO sociale promotie of
diploma HBO5 of
diploma HO korte type of
bachelordiploma of
masterdiploma of
Studiebewijs dat gelijkwaardig is aan 1 van voorgaande diploma’s.

Heb je geen van bovenvermelde studiebewijzen? Toelatingsproef.

Diploma secundair onderwijs

Bij Audiovisuele en beeldende kunsten en Muziek en podiumkunsten zijn er artistieke bekwaamheidsproeven.

De hogeschool kan een test over de kennis van de onderwijstaal als voorwaarde stellen.
- Elke school heeft een reglement met afwijkende toelatingsvoorwaarden.
Hier kan men rekening houden met :
humanitaire, medische, psychische of sociale redenen en je algemeen niveau.
-Voor de lerarenopleidingen is er een verplichte, niet-bindende instapproef.

Diploma secundair onderwijs

Bij geneeskunde en tandheelkunde is er een toelatingsproef.

School of Arts: artistieke bekwaamheidsproeven

- De instelling kan een test over de kennis van de onderwijstaal als voorwaarde stellen.
- Elke school heeft een reglement met afwijkende toelatingsvoorwaarden.
Hier kan men rekening houden met :
humanitaire, medische, psychische of sociale redenen en je algemeen niveau.
- Voor ingenieurswetenschappen en ingenieurswetenschappen-architectuur is er een verplichte, niet-bindende instapproef.(deelnamebewijs aan een ijkingstoets van www.ijkingstoets.be)

Diploma

Gegradueerde

Bachelor

Bachelor


Over opleidingen en studiepunten.

Elke opleiding binnen het hoger onderwijs bestaat uit een aantal opleidingsonderdelen (vakken, stages, examens, practica, …). Deze staan in je studieprogramma.
Elk opleidingsonderdeel kreeg een aantal studiepunten toegekend. Een studiepunt staat voor 25 tot 30 u onderwijsactiviteit  (deelnemen aan colleges, voorbereiden en instuderen van cursussen, afleggen van examens, het maken van een projectverslag…) . 
Eén studiepunt is het ‘gewicht’ van dat opleidingsonderdeel/vak. Dit geeft je een idee over de te verwachten inspanning die je zal moeten leveren voor een opleidingsonderdeel. 
bv.voor een vak van 3 studiepunten moet je tussen 75 en 90 uren presteren. In die uren zitten: naar de les gaan, studeren, taken maken en het examen afleggen.  Elk opleidingsonderdeel telt minstens 3 studiepunten.

Als je je inschrijft in een hogere opleiding, schrijf je je steeds in voor een aantal studiepunten van die opleiding. Een modeltraject van een bachelor bvb. weegt 180 studiepunten, verdeeld over 3 voltijdse jaren. Dat betekent dat 1 jaar meestal uit 60 studiepunten bestaat.

Telkens je slaagt voor een opleidingsonderdeel verwerf je die studiepunten! Er wordt van jou verwacht dat je ieder jaar dat je studeert, je studiepunten waarvoor je ingeschreven bent (bv. 60 studiepunten) haalt. Verworven studiepunten worden ook wel ‘credits’ genoemd.

Soms slaag je niet in elk opleidingsonderdeel en behaal je bv. niet alle 60 studiepunten van je traject.
Soms wil je veranderen van studie en mag je studiepunten die je hebt behaald bij je eerdere studie ‘meenemen’. Dit gaat makkelijker binnen eenzelfde onderwijsinstelling of binnen eenzelfde associatie. Je hoeft je ook niet in te schrijven voor alle 60 studiepunten. Je kan ervoor kiezen om je studie op een trager/sneller tempo af te werken en minder/meer studiepunten opnemen.
Voor info kan je terecht bij een studieadviseur of studentenbegeleider.

Er wordt van jou verwacht dat je ieder jaar dat je studeert, je studiepunten waarvoor je ingeschreven bent (bv.   60 studiepunten) haalt.


Samengevat:
1 studiepunt = 25 à 30 u studieactiviteit ( in HBO = 12 lestijden)
1 jaar studeren = 60 studiepunten
1 vak = min. 3 studiepunten

Waarvoor zijn studiepunten belangrijk?

  • Om diploma’s  in Europa te kunnen vergelijken. In heel Europa wordt er nl. met dit systeem gewerkt en zijn diploma’s evenveel waard. 
  • Om zicht te krijgen op je studiesucces: het aantal studiepunten dat je verwerft t.o.v. het aantal waarvoor je je ingeschreven hebt.
  • Voor  het berekenen van je studietoelage, het bepalen van je inschrijvingsgeld en het blijven ontvangen van kindergeld. Hiervoor baseert men zich op het aantal studiepunten waarvoor je je inschrijft.

Zijn studiepunten hetzelfde als Leerkrediet?
Neen. Beiden staan los van elkaar.
De studiepunten waaruit je opleiding bestaat, geven het ‘gewicht’ weer van je totale opleiding en van elk opleidingsonderdeel apart.
De 140 studiepunten leerkrediet die je krijgt bij inschrijving zijn een ‘krediet’ dat je moet inzetten.

Meer info over Leerkrediet: https://www.onderwijskiezer.be/v2/hoger/hoger_leerkrediet.php