Je moet niet noodzakelijk een voltijds studieprogramma volgen in het hoger onderwijs. Er bestaan flexibele leerroutes om een diploma of creditbewijs te behalen. Flexibilisering start al met de inschrijving, want er zijn verschillende soorten contracten:

• een diplomacontract: je schrijft je in met het oog op het behalen van een diploma van een opleiding en volgt de lessen, stages ... Je kan rekenen op begeleiding van de instelling. Dit is de ‘normale’ inschrijving.
• een creditcontract: je schrijft je in met het oog op het behalen van een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen, los van de opleiding. Je kan rekenen op begeleiding van de instelling voor de opleidingsonderde(e)len waarvoor je een creditcontract hebt afgesloten.
• een examencontract: je schrijft je in voor het afleggen van examens met het oog op het behalen van hetzij een diploma van een opleiding, hetzij een creditbewijs voor één of meerdere opleidings-onderdelen.  Je volgt geen les. Je legt enkel de examens af. Bepaalde opleidingsonderdelen komen omwille van hun aard (bv. een practicum) niet in aanmerking voor een examencontract. De instelling legt in de onderwijsregeling vast over welke opleidingsonderdelen het gaat en motiveert dat ook.
• je kan contracten combineren.

Daarnaast bepaalt de onderwijsinstelling zelf of er nog aparte trajecten voor bepaalde categorieën van studenten worden georganiseerd en binnen welke grenzen je een individueel programma kunt samenstellen. Eventueel ben je gerechtigd op vrijstellingen of studieduurverkorting op basis van je eerder verworven competenties (EVC’s) en/of eerder verworven kwalificaties (EVK’s).
Aparte trajecten zijn bv. mogelijk voor topsporters, voor personen met een functiebeperking, voor werkende studenten …

Onderwijsinstellingen kunnen ook opleidingen organiseren in flexibele systemen, bv.:

• deeltijds onderwijs,
• avondonderwijs,
• afstandsonderwijs
• weekendonderwijs.

Een aantal opleidingen kan je starten (en dus ook afstuderen) in februari.

Aan elke Vlaamse universiteit is er een studiecentrum ‘Open Universiteit’. Deze Nederlandse organisatie biedt open hoger afstandsonderwijs aan voor volwassenen. Het onderwijs wordt aangeboden in de vorm van zelfstudiepakketten die men studeert waar en wanneer men wil.  Er is begeleiding voorzien vanuit de studiecentra. Je bepaalt in ruime mate zelf je studietempo. Het onderwijs wordt aangeboden in de vorm van afzonderlijke cursussen met een studielast van 120 tot 240 uur. Deze cursussen kunnen op zichzelf worden bestudeerd, maar zijn tevens bouwelementen voor diplomaprogramma’s. Door deze modulaire programma-opbouw en het hieraan gekoppelde studiepuntenstelsel, is het mogelijk een studie stap voor stap en certificaat na certificaat op te bouwen.

Hier kan je opzoeken welke opleidingen in welk flexibel systeem door welke onderwijsinstelling wordt georganiseerd. Voor gedetailleerde informatie moet je de betrokken onderwijsinstelling contacteren.